W najnowszym numerze „Przeglądu Statystycznego. Statistical Review”
Numer 1/2026 czasopisma „Przegląd Statystyczny. Statistical Review”, opublikowany 15 maja 2026 r., zawiera dwa artykuły naukowe oraz tekst przedstawiający historię czasopisma.
W pierwszym artykule, zatytułowanym „Stochasticity, non-linearity and non-parametricity: statistical challenges in approximating socio-economic processes”, Józef Pociecha stara się pokazać istotność wyzwań, przed którymi stają statystycy analizujący procesy społeczno-gospodarcze. Omówione w tekście badanie pokazuje, że stochastyczność i nieliniowość to podstawowe cechy procesów społeczno-gospodarczych oraz że ich najskuteczniejsza analiza opiera się na metodach nieparametrycznych. W artykule przedstawiono katalog podstawowych metod stosowanych do badania nieliniowości, charakteru stochastycznego i aproksymacji procesów gospodarczych z użyciem metod nieparametrycznych. Omówiono również wkład polskich naukowców w rozwój współczesnej wiedzy o tych zagadnieniach.
Norbert Duczkowski i Adam Śliwiński w artykule zatytułowanym „Disposable income and acquisition costs as drivers of CASCO insurance demand: an empirical analysis of the Polish market” badają czynniki determinujące popyt na dobrowolne kompleksowe ubezpieczenie komunikacyjne (CASCO) w Polsce. Celem analizy jest określenie wpływu kosztów nabycia ubezpieczenia oraz dochodu rozporządzalnego gospodarstw domowych na decyzje o jego zakupie. Zależność między wydatkami na ubezpieczenia komunikacyjne a dwiema kluczowymi zmiennymi (dochodem rozporządzalnym gospodarstw domowych i stosunkiem kosztu nabycia dobrowolnego ubezpieczenia CASCO do kosztu obowiązkowego ubezpieczenia OC) jest analizowana przy użyciu modelu wielowarstwowej sieci neuronowej typu perceptron. Wyniki wskazują, że obie zmienne są statystycznie istotnymi predyktorami popytu. Wykazano, że ekspansja rynku CASCO w Polsce jest częściowo napędzana przez wskaźnik prowizji, który motywuje pośredników do priorytetowego traktowania produktów dobrowolnych. Tym samym w Polsce występuje mechanizm typu „supply push” („wpychania” produktów w łańcuchy dostaw na podstawie prognoz popytu), w którym koszty dystrybucji kształtują dynamikę rynku.
Czesław Domański w artykule zatytułowanym „88 years of Przegląd Statystyczny. Statistical Review” przedstawił zarys historii czasopisma, wzbogacony zdjęciami i fragmentami archiwalnych numerów. Najważniejsze wydarzenia z okresu funkcjonowania czasopisma zostały ukazane w szerszym historycznym kontekście. Autor pokazuje, że pomimo trudnych momentów czasopismo pozostało jednym z najważniejszych polskich periodyków statystycznych i wniosło znaczący wkład w rozwój polskiej statystyki publicznej.
Numer jest dostępny na stronie: https://ps.stat.gov.pl/Issue/2026/1